Τα ψυχολογικά «παιχνίδια» της φύσης

ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Σκεφτείτε πόσο μας ηρεμούν ή μας βοηθάνε να διαχειριστούμε κάποιες αρνητικές μας σκέψεις οι εικόνες της φύσης [έστω και από τον υπολογιστή μας], ένας περίπατος, μια βόλτα με το ποδήλατο, μια βαρκάδα, η θέα του ήλιου που δύει, η κηπουρική, ο αέρας που ακουμπά το πρόσωπο μας. Η λίστα μπορεί να περιλαμβάνει πολλά ακόμη αλλά το ιδιαίτερο είναι ότι με τα ίδια ερεθίσματα ο καθένας θα κάνει μια δική του εικόνα στο μυαλό που θα τον βοηθήσει να χαλαρώσει.

Πώς μας βοηθά η επαφή με τη φύση;

Σε σωματικό επίπεδο

  • Διευκόλυνση ανάρρωσης μετά από επέμβαση

Η Ulrich μέσα από τη μελέτη της (1984) επεσήμανε ότι ασθενείς οι οποίοι μπορούσαν να δούνε από το παράθυρο του δωματίου τους τη φύση και όχι κάποιον άλλο τοίχο κτιρίου ήταν πιο συνεργάσιμοι με το νοσηλευτικό/ιατρικό προσωπικό, χρειάζονταν λιγότερα παυσίπονα και παρουσίαζαν πιο γρήγορη ανάρρωση.

  • Σωματική υγεία

Σε επόμενη μελέτη της Ulrich το 1991 φάνηκε ότι η έκθεση σε τέτοιες σκηνές [με θέα τη φύση] επηρεάζει θετικά τη σωματική υγεία και συγκεκριμένα μειώνοντας την αρτηριακή πίεση, τη μυϊκή ένταση κ.ά.

  • Φυσική δραστηριότητα – κίνηση

Η διάθεση και η αυτοπεποίθηση βελτιώνονται μόλις με πέντε λεπτά ήπιας δραστηριότητας στη φύση, όπως υποστηρίζει ο Δόκτωρ Jo Burton επικεφαλής της μελέτης του Πανεπιστημίου του Essex. Οι νέοι και όσοι έχουν θέματα ψυχικής υγείας φαίνεται να ωφελούνται περισσότερο.

Σε συναισθηματικό επίπεδο

  • Μείωση πίεσης, στρες, άγχους

[καθώς και καρδιαγγειακών παθήσεων λόγω άγχους] προσφέροντας ταυτόχρονα χαλάρωση και ηρεμία.

  • Μείωση τάσης θυμού/επιθετικότητας

Άτομα [γυναίκες ήταν τα υποκείμενα της συγκεκριμένης μελέτης] που κοντά στο σπίτι τους υπάρχει έστω και υποτυπωδώς φύση/φυσικό στοιχείο – σε σύγκριση με άλλα άτομα που το σπίτι τους δεν περιβάλλεται από αυτή – παρουσίαζαν χαμηλότερα επίπεδα βίας και επιθετικότητας, και προς τους συζύγους ή τα παιδιά τους (Kuo & Sullivan, 2001).

  • Μείωση κατάθλιψης – Βελτίωση διάθεσης

Μια βόλτα στη φύση βοηθά στη μείωση της κατάθλιψης στο 71% των συμμετεχόντων της μελέτης του Πανεπιστημίου του Essex. Το αντίστοιχο ποσοστό των συμμετεχόντων στην ομάδα ελέγχου, που πήγε βόλτα σε εμπορικό κέντρο, ήταν 45%.
Σε γνωστικό επίπεδο

  • Βελτίωση προσοχής και μνήμης

Οι λειτουργίες της προσοχής και μνήμης φαίνεται να αυξάνονται κατά 20% μετά από μια ώρα βόλτας στο πάρκο [αλλά όχι σε αστική περιοχή], όπως παρουσιάζεται στην έρευνα των Kaplan και συνεργατών του (2009). Μάλιστα οι προαναφερόμενες γνωστικές λειτουργίες ενισχύονται και με τη θέα φυσικών παρά αστικών τοπίων, λειτουργώντας με αυτό τον τρόπο η φύση, σύμφωνα με τους ερευνητές, ως μέσο διαλογισμού.

  • Μείωση νοητικής καταπόνησης

Σε κοινωνικό επίπεδο

  • Ευκαιρία για επικοινωνία και κοινωνικές επαφές

Η φύση ως μέσο θεραπείας
Η Οικοψυχολογία κάνει την εμφάνιση της στις αρχές της δεκαετίας του 1990, μετά την κριτική που άσκησε ο Roszak στη γενική ψυχολογία ότι παρέλειψε να εξετάσει τη σχέση ψυχικής υγείας και φυσικού περιβάλλοντος, προσπαθώντας να καλύψει αυτό το κενό.
Τα οφέλη της επαφής με τη φύση τόσο στη σωματική όσο και στην ψυχική υγεία επισημαίνει και το «mind» ένας από τους μεγαλύτερους οργανισμούς ψυχικής υγείας στη Μεγάλη Βρετανία.

Πώς μπορούμε να αξιοποιήσουμε τη φύση για να νιώσουμε καλύτερα;

Εντός σπιτιού

  • Αν έχετε κήπο ασχοληθείτε με αυτόν. Αν δε έχετε προσθέστε φυτά εσωτερικού χώρου ή δημιουργήστε στο μπαλκόνι μικρό κήπο ή το δικό σας μποστανάκι [αξιόλογα περιοδικά και ιστοσελίδες μπορούν να σας δώσουν χρήσιμες πληροφορίες]
  • Αν έχετε πρόσβαση από το παράθυρο σας σε κάποια εικόνα της φύσης επιδιώξτε να την κοιτάτε συχνά ιδίως όταν νιώθετε πιεσμένοι
  • Αν η θέα από το παράθυρο είναι απλά ο τοίχος ή το μπαλκόνι του απέναντι κτιρίου μπορείτε να κάνετε μια «γωνιά ηρεμίας» [με καρέκλες ή μαξιλάρες] βάζοντας εικόνες της φύσης που θα έχετε αγοράσει ή θα έχετε μόνοι σας φωτογραφίσει
  • Δοκιμάστε σε αυτή τη γωνιά ή σε άλλο χώρο να οραματιστείτε το μέρος εκείνο που σας χαλαρώνει και να ακολουθείτε αυτή τη διαδικασία όποτε νιώθετε πίεση
  • Τοποθετήστε κάπου κάποιο αντικείμενο που να σχετίζεται με το υγρό στοιχείο

Εκτός σπιτιού

  • Περπατήστε σε χώρους με πράσινο, με υγρό στοιχείο, δίπλα σε παραλία ή σε ποτάμι
  • Αν υπάρχει η δυνατότητα κάνετε εξορμήσεις τα Σαββατοκύριακα ή τις αργίες στην πιο κοντινή φύση είτε μόνοι σας είτε συμμετέχοντας σε ομάδες [περιπάτου για παράδειγμα]
  • Ξεκινήστε μια δραστηριότητα που σχετίζεται με τη φύση για παράδειγμα, παρατήρηση πουλιών, μάζεμα πετρών, φωτογράφιση φύσης

Σχετικά με τη δουλειά σας

  • Διαμορφώστε και το χώρο του γραφείου ώστε να είναι πιο «φυσικός» τοποθετώντας φυτά ή γωνιές πρασίνου που θα περιποιείστε οι ίδιοι ή σε συνεργασία με τους συναδέλφους σας
  • Δοκιμάστε να κάνετε το meeting [ή έστω ένα από τα προγραμματισμένα του μήνα] σε κάποιο μπαλκόνι του επαγγελματικού σας χώρου ή σε κάποιο πάρκο που θα πληροί κάποιες προϋποθέσεις [όπως, να είναι ήσυχο για δυνατότητα συζήτησης]
  • Κάνετε το project ή γράψτε το άρθρο για τη δουλειά σας σε ένα πάρκο ακούγοντας τους ήχους της φύσης

Ενδεικτικά παρατίθενται δύο πολύ ωραίες κινήσεις που πιθανόν σας βοηθήσουν ή σας κινητοποιήσουν να εφαρμόσετε κάποιες από τις προαναφερθείσες προτάσεις και να έρθετε πιο κοντά στην «πράσινη» σας πλευρά.

1.    Κέντρο της Γης

Ένα πρότυπο ανοιχτό κέντρο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης λίγο διαφορετικό από τα άλλα. Μέσα από δράσεις όπως «Ημέρες της Γης κάθε Κυριακή – Συλλογική κουζίνα» στην οποία συμπεριλαμβάνονται επίσης συλλογική κουζίνα (έμφαση στα τοπικά προϊόντα, δίκαια για τον παραγωγό, φιλικά προς τη γη ενισχύοντας τις καλές διατροφικές συνήθειες), μαθήματα κηπουρικής, ποδήλατο στο πάρκο, γιόγκα, ομιλίες καλλιεργείται η έννοια της Περιβαλλοντικής Κοινωνικής Νοημοσύνης που είναι ένας από τους πρωταρχικούς στόχους της Οργάνωσης Γη. Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα http://www.organizationearth.org

2.    Γίνε αγρότης

Και αν θέλετε να ξέρετε τι τρώτε και τι βάζετε στο πιάτο σας μπορείτε να έχετε το δικό σας «ηλεκτρονικό» μποστάνι που επιλέγετε το χωράφι που προτιμάτε και αυτά που θέλετε να σπείρει ο αγρότης για εσάς και παραλαμβάνετε τους καρπούς της σοδειάς σας κατευθείαν από το περιβόλι σας στο σπίτι. Υπάρχει, επίσης, η δυνατότητα να συμμετέχετε σε αυτή τη διαδικασία πιο ενεργά. Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα http://www.gineagrotis.gr

Πηγές
http://www.johnvdavis.com/ep/benefits.htm
http://www.centreforconfidence.co.uk
http://scienceline.org/2010/08/can-a-stroll-in-the-park-replace-the-psychiatrist%E2%80%99s-couch/
http://www.mind.org.uk/ecominds/what_is_ecominds