ΨΥΧΟΓΕΝΗΣ ΒΟΥΛΙΜΙΑ

Την ψυχογενή βουλιμία τη χαρακτηρίζει ένας φαύλος κύκλος υπερφαγικών επεισοδίων και αντισταθμιστικών συμπεριφορών που εκδηλώνει το άτομο. Οι αντισταθμιστικές συμπεριφορές όπως για παράδειγμα, πρόκληση εμετού, νηστεία, χρήση καθαρτικών, διουρητικών ή εκτεταμένη γυμναστική εκδηλώνονται σε μια προσπάθεια του ατόμου να αντισταθμίσει, να ‘ακυρώσει’ τις επιπτώσεις του υπερφαγικού επεισοδίου.

Προτιμήσεις τροφών σε υπερφαγικό επεισόδιο μπορεί να αποτελούν γλυκά, σοκολάτες, μπισκότα, πατατάκια, ψωμί, πίτες, παγωτό οι οποίες καταναλώνονται γρήγορα. Συνήθως τα άτομα αναφέρουν ότι νιώθουν αηδία και ντροπή για τη συμπεριφορά τους για αυτό και τα πιο πολλά υπερφαγικά επεισόδια γίνονται κρυφά. Σταματά όταν νιώσει κορεσμό, δυσφορία και πόνο στην κοιλιά, όταν μπει κάποιος εκεί που τρώει και το διακόψει, αν προκαλέσει εμετό ή αν πάει να κοιμηθεί. Ο αυτοπροκαλούμενος εμετός είναι αρκετά συχνός ώστε το άτομο να μην πάρει βάρος, να ανακουφιστεί από τους πόνους στην κοιλιά και από τις ενοχές που νιώθει.

Σύνδεση ανάμεσα στον περιορισμό της τροφής και στα υπερφαγικά επεισόδια σημειώθηκε στο πείραμα της Μινεσότα (1950) με επικεφαλή τον Ancel Keys [The Minnesota starvation studies] έχοντας ιδιαίτερο ενδιαφέρον πως επηρέασε η ασιτία τη συμπεριφορά, τα συναισθήματα, τη σκέψη και την υγεία των συμμετεχόντων.

Τα άτομα με Ψ.Β. είναι πιο πιθανό να επισκεφθούν κάποιον ειδικό καθώς η Ψ.Β. είναι Εγώ-δυστονική το οποίο σημαίνει ότι το άτομο θέλει να διαχειριστεί αυτή τη δυσλειτουργική συμπεριφορά και να απαλλαγεί από αυτή.

Παρόλο που η βουλιμία εμφανίζεται πιο συχνά από την ανορεξία το γεγονός ότι τα περισσότερα άτομα με βουλιμία διατηρούν ένα φυσιολογικό ή λίγο πιο πάνω από το φυσιολογικό σωματικό βάρος εμποδίζει την έγκαιρη αναγνώρισή της. Η Ψ.Β. εμφανίζεται σε άτομα υπέρβαρα ή φυσιολογικού βάρους.

Για να διαγνωστεί ένα άτομο με τη συγκεκριμένη διαταραχή χρειάζεται να καλύπτει τα εξής κριτήρια:

  1. Επανειλημμένα επεισόδια υπερφαγίας

Το υπερφαγικό επεισόδιο έχει τα εξής χαρακτηριστικά:

¤ κατανάλωση μιας ποσότητας τροφής, σε συγκεκριμένη χρονική περίοδο [π.χ. σε 2 ώρες], η οποία είναι αρκετά μεγαλύτερη από αυτή που θα κατανάλωναν οι περισσότεροι άνθρωποι τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή και κάτω από τις ίδιες συνθήκες.

¤ αίσθηση απώλειας ελέγχου στην κατανάλωση της τροφής κατά τη διάρκεια του επεισοδίου [π.χ. νιώθει ότι δεν μπορεί να σταματήσει να τρώει ή να ελέγξει το πόσο και τι τρώει].

  1. Επανειλημμένη απρόσφορη αντισταθμιστική συμπεριφορά για να αποτραπεί η αύξηση του βάρους [π.χ. αυτοπροκαλούμενοι εμετοί, κακή χρήση καθαρτικών, διουρητικών, ενεμάτων/ νηστεία / εκτεταμένη ψυχαναγκαστική σωματική δραστηριότητα/άσκηση].
  2. Και τα 2 προηγούμενα δηλαδή, επανειλημμένα επεισόδια υπερφαγίας και επανειλημμένη απρόσφορη αντισταθμιστική συμπεριφορά εμφανίζονται τουλάχιστον 2 φορές την εβδομάδα για ένα διάστημα 3 μηνών.
  3. Η αυτοαξιολόγηση επηρεάζεται σημαντικά από τα σχήμα και το βάρος του σώματος.
  4. Η βουλιμική συμπεριφορά/διαταραχή δεν εμφανίζεται αποκλειστικά κατά τη διάρκεια επεισοδίων Ψυχογενούς Ανορεξίας.

Περιοριστικός τύπος – τύπος Κάθαρσης

Κατά τη διάρκεια του τρέχοντος επεισοδίου Ψ.Β., το άτομο εμφανίζει συχνά/τακτικά καθαρτική συμπεριφορά [δηλαδή αυτοπροκαλούμενο εμετό, κακή χρήση καθαρτικών, διουρητικών ή ενεμάτων].

 

Μη Περιοριστικός τύπος- τύπος Μη Κάθαρσης

Κατά τη διάρκεια του τρέχοντος επεισοδίου Ψ.Β. το άτομο δεν εμφανίζει συχνά/τακτικά καθαρτική συμπεριφορά [δηλαδή αυτοπροκαλούμενο εμετό, κακή χρήση καθαρτικών, διουρητικών ή ενεμάτων] αλλά εκδηλώνει άλλες απρόσφορες αντισταθμιστικές συμπεριφορές όπως, η νηστεία ή η εκτεταμένη [ψυχαναγκαστική] σωματική δραστηριότητα/άσκηση.

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ – ΠΩΣ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΟ ΑΤΟΜΟ

ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

[ΣΚΕΨΕΙΣ & ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ]

ΣΤΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟ ΣΩΜΑ
Ενοχές κα τύψεις μετά το φαγητό/ υπερφαγικό επεισόδιο Κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων τροφής Πονόλαιμος / πρησμένοι αδένες
Ντροπή Μυστικοπάθεια Μολύνσεις στόματος
Αίσθηση απώλειας ελέγχου Νιώθει άρρωστο μετά το υπερφαγικό επεισόδιο Ευαισθησία ή βλάβη της αδαμαντίνης των δοντιών / οδοντικά προβλήματα
Εναλλαγή διάθεσης [συναίσθημα ασανσέρ] Χρήση διουρητικών ή χαπιών αδυνατίσματος Δυσκολίες στον ύπνο
Θλίψη, κατάθλιψη Υπερβολική ψυχαναγκαστική σωματική δραστηριότητα Ξηρότητα δέρματος
Άγχος Απόσυρση από φιλικές παρέες και κοινωνικές δραστηριότητες Εύθραυστα νύχια
Εμμονή με τη διατροφή [dieting] Παρορμητική συμπεριφορά Κοιλιακός/στομαχικός πόνος
Χαμηλή αυτοπεποίθηση Εκδραματίσεις [π.χ. αυτοτραυματισμοί] Αστάθεια έμμηνου ρύσης
Χαμηλή αυτοεκτίμηση Κάλοι στα χέρια λόγω των αυτοπροκαλούμενων εμετών [σημείο Russel]
Έντονες σκέψεις ότι είναι υπέρβαρο και ότι συγκεκριμένα σημεία του σώματος είναι περίεργα ή καθόλου ελκυστικά Ανισορροπία ηλεκτρολυτών
Τάση λιποθυμίας