Κάθε φορά που ολοκληρώνουμε την Ψυχική Ενδυνάμωση επιδιώκω να βρεθώ στη φύση.

Στέκομαι εδώ για να πάρω ανάσες για την ψυχή μου και να νιώσω ευγνωμοσύνη για τις μικρές στιγμές.

Αν είσαι αθλητής-αθλήτρια, προπονητής-προπονήτρια, αγαπάς τον αθλητισμό ή είσαι ‘αθλητής-αθλήτρια’ στη ζωή γενικότερα..

Να θυμάσαι

Δεν είναι μόνο το σώμα που χρειάζεται προπόνηση μα και το μυαλό. Εσύ χρειάζεται να ελέγχεις το μυαλό σου και όχι αυτό εσένα.
Αθλητική Ψυχολογία δεν σημαίνει να μαθαίνεις να είσαι σκληρός αλλά να προπονείς το μυαλό σου για να φτάνεις στις κορυφές σου.
Κάθε σκέψη μπορεί να σε δυναμώσει ή να σε μπλοκάρει
Το πιο δυνατό όπλο είναι η ψυχική σου δύναμη και ανθεκτικότητα
Η πίστη στον εαυτό σου μπορεί να κάνει την ανατροπή και να κερδίσεις τον αγώνα
Δεν είσαι μόνος-μόνη σου σε αυτή την διαδρομή προς την κορυφή και δεν χρειάζεται να το περνάς μόνος-μόνη σου

Άλλωστε η νίκη ξεκινά από μέσα μας!

Τα λόγια αυτά σου φέρνουν στο μυαλό την εικόνα κάποιου φίλου σου, κάποιου άλλου γονέα στην κερκίδα ή μήπως και τη δική σου; Όταν ο γονέας εμπλέκεται σε μεγάλο βαθμό στις εμπειρίες και δυσκολίες του παιδιού του λειτουργεί σαν “ελικόπτερο” [“helicopter parent”], φράση που πρωτοσυναντήσαμε στο βιβλίο του Dr Haim Ginott ‘Parent and Teenagers’. Αν έχεις ακούσει το παιδί να σου λέει τη χαρακτηριστική φράση οτι ‘είσαι συνεχώς πάνω απο το κεφάλι μου’, αυτό το άρθρο σε αφορά.

Όταν μιλά η φωνή του άγχους, του φόβου και της υπερπροστασίας είναι σαν να μην βλέπουμε τη διαχωριστική γραμμή που η συμπεριφορά μας ξεπερνά τα όρια και αντί να βοηθάμε το παιδί να εξελιχθεί επηρεάζουμε αρνητικά την προσωπική και αθλητική του πορεία. Προσπαθούμε να κάνουμε τα πάντα για το παιδί για να μην πονέσει, να μην στεναχωρηθεί, να μην αδικηθεί, να μην κάνει λάθη. Και όταν θα συμβεί κάτι απο αυτά όπως στην περίπτωση που εμείς πιστεύουμε οτι αδικήθηκε [δες ξανά το δεύτερο παράδειγμα στην αρχή του άρθρου] σπεύδουμε να το διορθώσουμε, να το αλλάξουμε. Ερμηνεύουμε πολλές φορές τη συμπεριφορά του ως άγχος αλλά στην ουσία είναι δική μας προβολή, το άγχος το έχουμε εμείς.

Κάνοντας συνεχώς χαμηλές πτήσεις πάνω απο τη ζωή του παιδιού μας είναι σαν να φοβόμαστε τα λάθη του, λειτουργούμε πριν απο το παιδί για το παιδί στερώντας του όμως τις ευκαιρίες για “επιτυχημένες ήττες”, ευκαιρίες να μάθει απο τα λάθη του και να εξελιχθεί και ως χαρακτήρας και ως αθλητής-πρωταθλητής. Και πιθανόν για σενα με το ελικόπτερο σου να αυξάνεται η ικανοποίηση ότι προσφέρεις το καλύτερο για το παιδί-αθλητή, για το παιδί-αθλητή όμως μειώνεται η αυτοπεποίθηση του, η αυτονομία του, η λήψη δικών του αποφάσεων, η πίστη στον εαυτό του και στις δυνατότητες του, η αίσθηση οτι μπορεί να τα καταφέρει και χωρίς εσένα και αυξάνεται ο φόβος του λάθους/της αποτυχίας. Και αφού προσπαθούμε να είμαστε πανταχού παρόντες είναι μετά αντιφατικό το μήνυμα στο παιδί “γιατί δεν κάνεις κάτι μόνος σου”.

Πάρ’το αλλιώς

• Αφήνουμε το παιδί-αθλητή να δει τον κόσμο με τα δικά του μάτια [και όχι τα δικά μας]
• Δίνουμε τη δυνατότητα να μάθει απο τα λάθη γιατί έτσι χτίζει τις δεξιότητες ζωής [life skills] συνεπώς περιορίζεται ο φόβος του λάθους και αυξάνεται η αυτεκτίμηση του
• Ακούμε πρώτα τη δική του γνώμη και το πώς νιώθει για κάτι που συνέβη στον αγώνα ή στην προπόνηση πριν βιαστούμε να πούμε τη δική μας άποψη. Για παράδειγμα, μπορεί η παραμονή του στον πάγκο να μην τον ενοχλεί αλλά η δυσαρέσκεια και η ενόχληση να είναι κυρίως δική μας οπότε χρειάζεται να φενάρουμε τις δικές μας αντιδράσεις
• Μαθαίνουμε το παδί και του αφήνουμε χώρο να υπερασπίζεται τον εαυτό του χωρίς να γινόμαστε εμείς οι σωματοφύλακες του αλλιώς αν το κάνουμε εμείς του επιβεβαιώνουμε έμμεσα οτι δεν μπορεί να το κάνει μόνος του
• Όσο για τις νίκες προτιμούμε να λέμε στου φίλους μας οτι “νίκησε” παρά “νικήσαμε”, ο πληθυντικός του ‘εμείς’ αφαιρεί την αίσθηση επίτευξης απο το παιδί-αθλητή καθώς τη μοιράζεται μαζί μας

Το παιδί-αθλητής έχει φωνή, δεν χρειάζεται τη δική μας. Η αποστολή του είναι να μάθει όσα περισσότερα μπορεί καθώς μεγαλώνει και εξελίσσεται. Η δική μας, εκτός των άλλων, να μάθουμε να χειριζόμαστε το άγχος και το φόβο μας.

Άρθρο μου για το coachbasketball, Νοέμβριος 2015

Τι είναι το Mental Training

Η προπόνηση του μυαλού [mental training] βοηθά στη μεγιστοποίηση της απόδοσης του αθλητή [peak performance] προσπερνώντας τα νοητικά εμπόδια που μπορεί να είναι οι αρνητικές σκέψεις, ο φόβος αποτυχίας, οι αυξημένες προσδοκίες, η δυσκολία συναισθηματικού ελέγχου ή η δυσκολία συγκέντρωσης.

Το Mental Training έρχεται να συμπληρώσει και να λειτουργήσει συνεργατικά με το Physical Training με στόχο την παράλληλη ανάπτυξη σωματικών και ψυχολογικών δεξιοτήτων, ιδίως από μικρές ηλικίες. Μέσα από αυτή την διαδικασία οι αθλητές παράλληλα με τη μεγιστοποίηση της αθλητικής απόδοσης αναπτύσσουν συναισθηματική νοημοσύνη [Emotional Intelligenceή EQ, D. Goleman] και δεξιότητες ζωής [life skills].Το Mental Training αφορά όχι μόνο τους αθλητές αλλά επίσης το προπονητικό team και τους γονείς.

Το Mental Training δεν είναι μόνο για..

• αθλητές που αντιμετωπίζουν δυσκολίες
• αθλητές – ελίτ /υψηλού επιπέδου
• να ‘σβήσουμε’ μαγικά και γρήγορα ένα έντονο «πρόβλημα»

Σύμφωνα με έρευνες [Cox, 2002] τα παιδιά συμμετέχουν στον αθλητισμό γιατί περνάνε καλά, τους δίνει ευχαρίστηση. Όταν η ευχαρίστηση σταματά, σταματάνε και τον αθλητισμό; Και με τι συνδέεται αυτή η έλλειψη ικανοποίησης;

Φαντάσου τη σκηνή μετά τον αγώνα: «Ο μπαμπάς λέει: ‘δεν πειράζει, θα μπορούσες και καλύτερα, πάμε γερά για τον επόμενο αγώνα’. Αλλά δεν με κοιτά στα μάτια, στο αυτοκίνητο δεν μιλά».

Φαντάσου τώρα αυτή η σκηνή μετά τον αγώνα: «Ο μπαμπάς και η μαμά χαμογελάνε και χειροκροτάνε όταν βγαίνουμε από το γήπεδο. Με αγκαλιάζει ο μπαμπάς σφιχτά και μου λέει ‘μπράβο παιχταρά μου, είμαι πολύ περήφανος για σενα!’».

Τι ρόλο παίζουν οι προσδοκίες

Αρκετές φορές άλλα λέμε, άλλα νιώθουμε και άλλα προσπαθούμε να δείξουμε τα παιδιά ωστόσο έχουν αρκετά αναπτυγμένες συναισθηματικές κεραίες και καταλαβαίνουν αυτές τις διαφορές. Μετά από ένα αποτέλεσμα ενός αγώνα [νίκη ή ήττα] έχεις σκεφτεί τη συμπεριφορά σου λεκτική και μη λεκτική προς το παιδί-αθλητή;

Αν όντως έχουμε το θάρρος να παραδεχθούμε -πρώτα στον εαυτό μας-ότι η γλώσσα του σώματος μας στέλνει άλλα μηνύματα και ότι υπερβάλλουμε στις αντιδράσεις μας τότε θα μπορούμε να δούμε πιο καθαρά ότι σε αυτό συμβάλλουν οι προσδοκίες που έχουμε είτε για το παιδί-αθλητή είτε για τον εαυτό μας [όπως, ανεκπλήρωτα αθλητικά όνειρα]. Αυτές οι προσδοκίες δίνουν την αίσθηση στον αθλητή ενδεικτικά ότι «με αγαπάνε όταν νικάω» και συνδέονται με εμφάνιση άγχους, πίεσης, θυμού, χαμηλής αυτοεκτίμησης, υπερπροπόνησης [overtraining] ή εγκατάλειψης του αθλητισμού [dropout].

Ενδεικτικές προτάσεις για προπονητές [coaches]

1. Δώσε σημασία στην ψυχοσύνθεση του αθλητή και στις ατομικές διαφορές

• Μίλα στον αθλητή σου αναφέροντας τον όνομα του.
• Προτίμησε εκτός από τις ομαδικές συναντήσεις και την 1-1 ιδίως σε πιο κλειστούς αθλητές.
• Δώσε συγκεκριμένη ανατροφοδότηση [feedback] δηλαδή μπορείς να πεις «μπράβο για την ωραία πάσα που έκανες στο συμπαίχτη σου» και όχι απλά μπράβο.
• Χρησιμοποίησε την τεχνική σάντουιτς στην επικοινωνία σας δηλαδή για να βελτιώσει κάτι ο αθλητής σου φρόντισε να το φτιάξεις με την εξής αναλογία θετικό σχόλιο-αρνητικό που θέλεις να βελτιώσει-θετικό σχόλιο ενδεικτικά «μου αρέσει η ντρίμπλα σου ωστόσο δοκίμασε λίγο πιο χαμηλά [control dribble] τη στάση του σώματος σου, πιστεύω ότι θα βελτιωθείς ακόμη πιο πολύ»
• Δώσε σημασία στη γλώσσα του σώματος.

2. Καλλιέργησε την ενσυνείδητη [mindfulness] στάση σου    πώς; μπορείς να διαβάσεις σε αυτό το άρθρο πιο αναλυτικά http://www.coachbasketball.gr/2013/06/mindfulness-psixologia-proponiti.html

Ενδεικτικές προτάσεις για γονείς [parents]

1. Αναγνώρισε και απομόνωσε τις δικές σου προσδοκίες απο αυτές του παιδιού-αθλητή: μπορείς να κάνεις μια συζήτηση μαζί του για να ακούσεις τους δικούς του στόχους και προσδοκίες. Εφόσον έρχονται σε αντίθεση αναρωτήσου πόσο σε ενοχλεί και πώς μπορείς να κρατήσεις απόσταση χωρίς να τον πιέζειςνα ενστερνιστεί τις δικές σου.
2. Η συμπεριφορά σου κατά τη διάρκεια των προπονήσεων ή του αγώνα είναι παράδειγμα για τον αθλητή συνεπώς σκέψου τι μπορεί να μιμηθεί από σενα.
3. Για να ενισχύσεις την επικοινωνία σας και την παρακίνηση του για τον αθλητισμό είναι σημαντικό να αποφύγεις να κάνεις ερωτήσεις ή σχόλια για τον αγώνα ή τις προπονήσεις αμέσως μετά τη λήξη του μέσα στο αυτοκίνητο. Προτίμησε να τον ρωτήσεις τι καινούριο έμαθε, τι πιστεύει ότι βελτίωσε και τι ήταν αυτό που είχε σήμερα ο αγώνας που τον έκανε να περάσει καλά ή να το ευχαριστηθεί.

Speaking στα πλαίσια του 1ου Διεθνούς Σεμιναρίου Καλαθοσφαίρισης

CoachBasketball Μικρών Ηλικιών [8-10 ετών]

Τρίκαλα Απρίλιος 2015

Ας δούμε την εικόνα μέσα από τα μάτια του παιδιού-αθλητή.

Μετά τον αγώνα ..

«Ο μπαμπάς λέει: ‘δεν πειράζει, θα μπορούσες και καλύτερα, πάμε γερά για τον επόμενο αγώνα’. Αλλά δεν με κοιτά στα μάτια, στο αυτοκίνητο δεν μιλά, αλλάζει γρήγορα σταθμούς στο ράδιο και μετά στο σπίτι χάνεται πίσω από την εφημερίδα ή τον υπολογιστή. Καλά που μιλά και η μαμά και ας λέει άσχετα πράγματα».

«Ο μπαμπάς και η μαμά χαμογελάνε και χειροκροτάνεσυνέχεια όταν βγαίνουμε από το γήπεδο. Με αγκαλιάζει ο μπαμπάς σφιχτά και μου λέει ‘μπράβο παιχταρά μου, είμαι πολύ περήφανος για σενα’! Μετά με ρωτά τι θέλω να κάνουμε το απόγευμα – – με αφήνει να καθίσω περισσότερο έξω με τους φίλους ή βγαίνουμε για φαγητό ή μου δίνει χρήματα να αγοράσω ό,τι θέλω».

Έχεις σκεφτεί ποια έμμεσα μηνύματα στέλνουμε στο παιδί-αθλητή μας μετά από μια νίκη ή ήττα σε αγώνα; Τι πραγματικά λέμε και δεν λέμε πίσω από τις λέξεις και τι φανερώνει η γλώσσα του σώματος; Ξανακοίταξε τα λόγια του αθλητή λίγο πριν και σκέψου αν έχεις συμπεριφερθεί έτσι κάποια στιγμή μετά από αγώνα ή προπόνηση. Κατά ένα μεγάλο μέρος αυτή η συμπεριφοράμας που μπορεί να φτάνει και σε υπερβολές συνδέεται και επηρεάζεται από τις προσδοκίες που έχουμε για το παιδί μας και ίσως και για τον εαυτό μας [όπως, ανεκπλήρωτα αθλητικά όνειρα].

«Και αν δε κερδίσω στον αγώνα .. θα συνεχίσεις να με αγαπάς;» είναι μια φράση που έχω ακούσει από αθλητές, ίσως να την έχεις ακούσει και εσύ από το παιδί-αθλητή σου ή να σου τη λέει ‘σιωπηλά’ με τη συμπεριφορά του.

Πώς να είσαι πιο αποτελεσματικός γονέας για το παιδί-αθλητή σου

Τα παιδιά έχουν ανάγκη αποδοχής ιδίως όταν συμμετέχουν στον αθλητισμό.

Είναι βοηθητικό να ..

• Διαχωρίζεις τις δικές σου προσδοκίες απο αυτές του παιδιού-αθλητή: ρώτησε τον αθλητή ποιος είναι ο δικός του λόγος συμμετοχής και ο στόχος του. Αν πιάνεις τον εαυτό σου να ενοχλείται που αυτά δεν ταυτίζονται με τα δικά σου ψάξε λίγο περισσότερο μέσα σου να βρεις για ποιο λόγο επιμένεις να δει το παιδί-αθλητής σου τη συμμετοχή του μέσα από τα δικά σου μάτια.
• Είσαι καλός ακροατής και υποστηρικτής του παιδιού-αθλητή:άκου τα συναισθήματα του μετά τον αγώναχωρίς να προσπαθείς να μειώσεις τη δυσφορία του για το αποτέλεσμα με φράσεις όπως «δεν έγινε και τίποτα, ένας αγώνας ήταν» ή «πήγες πολύ καλά, ήσουν πολύ καλός». Καθώς οι λέξεις είναι σημαντικές, σύμφωνα με το NLP [Νευρογλωσσικό Προγραμματισμό], μπορείς να επιλέξεις φράσεις όπως «Χαίρομαι για την προσπάθεια σου» ή «Καταλαβαίνω ότι σε στεναχώρησε, πες μου πώς το ένιωσες». Είναι προτιμότερο να είσαι ειλικρινής καθώς το παιδί γνωρίζει καλά πώς τα πήγε και να ακούς τι έχει να σου πει χωρίς να βιάζεσαι να απαντήσεις.
• Να θυμάσαι οτι το παιδί-αθλητής δεν είναι η απόδοση του: δείξε στο παιδί αγάπη χωρίς όρους [unconditionallove] τόσο με λόγια όσο και με τη γλώσσα του σώματος ώστε να νιώθει αποδοχή και να ενισχύεται η αυτοεκτίμηση του και όχι αγάπη με ανταλλάγματα [όπως, ‘τώρα που κέρδισες έχει δώρο’ ή θετικά σχόλια μόνο μετά από νίκη].
• Περάσεις το μήνυμα ότι η ήττα είναι μια ευκαιρία να μάθει καλύτερα τον εαυτό του και να βελτιωθεί:Αν δεν υπήρχε ήττα η νίκη δεν θα είχε την ίδια γλύκα.
• Χειροκροτάς όλη την ομάδα όχι μόνο το δικό σου παιδί-αθλητή

Αποφεύγεις να ..

• Φωνάζεις και να δίνεις οδηγίες κατά τη διάρκεια του αγώνα ή της προπόνησης: Το παιδί χρειάζεται το γονέα του, κράτα αυτό το ρόλο, άλλωστε προπονητή έχει. Οι οδηγίες εμποδίζουν παρά βοηθάνε τον αθλητή καθώς τον αποσυντονίζουν, τον μπερδεύουν ιδίως όταν έρχονται σε αντίθεση με όσα έχει προτείνει ο προπονητής και επηρεάζουν αρνητικά την αυτοπεποίθηση του.
• Συγκρίνεις το παιδί-αθλητή σου με άλλους αθλητές
• Συζητάς με λεπτομέρειες και να κάνειςκριτική αμέσως μετά τον αγώνα: μετά τον αγώνα είναι η πιο ακατάλληλη στιγμή για συζήτηση καθώς η ένταση είναι ακόμη σε υψηλά επίπεδα. Άφησε τον αθλητή να σου μιλήσει για τον αγώνα όταν εκείνος το επιθυμεί. Οι αθλητές αναφέρουν ότι η πιο ενοχλητική στιγμή είναι αυτή μέσα στο αυτοκίνητο, μετά τον αγώνα, οδεύοντας προς το σπίτι που ο γονέας [συνήθως ο μπαμπάς, όπως αναφέρουν] αναλύει με κάθε λεπτομέρεια τις φάσεις του αγώνα και τα λάθη τους. Αξιοποίησε εκείνη την ώρα για άλλες κουβέντες και για ενίσχυση του δεσμού σας παρά για κριτική, το ρόλο αυτό τον έχει ο προπονητής και μην ξεχνάς ότι ο αθλητής είναι ο πρώτος που ξέρει τα λάθη του.

«It is easier to build up a child than to repair an adult .. Choose your words wisely»

3 χρόνια πριν [Σεπτέμβριος 2011] η ομάδα αντρών του ΠΑΟΚ στο Handball με εμπιστεύτηκε στο κομμάτι του Mental Training [Ψυχολογική Προπόνηση].

2 χρόνια κοντά στους Handballίστες του ΠΑΟΚ ..

Να παρατηρείς την κούραση απο τις προπονήσεις αλλά και την ικανοποίηση όταν βελτιώνουν το τεχνικοτακτικό τους κομμάτι..

Να καταλαβαίνεις πόσες δικές τους δυσκολίες ή ανασφάλειες φέρνουν στο γήπεδο και προσπαθούν να τις κλειδώνουν στα αποδυτήρια..

Να νιώθεις μαζί τους τις στιγμές που τα συναισθήματα τους κατακλύζουν, που γυρίζουν να σε κοιτάξουν στην κερκίδα με απορία ή αγανάκτηση [σηκωμένοι ώμοι, έκφραση προσώπου ανάλογη] που ο θυμός κάποια λεπτά τους επηρέασε περισσότερο απο ότι χρειαζόταν.. Και εκείνα τα άλλα βλέμματα τους που σε ψάχνουν στις κερκίδες για να χαρούν μαζί σου αυτές τις μικρές νίκες τους με το θυμό, το άγχος, το φόβο τους.. και με τη μεγαλύτερη νίκη την κατάκτηση του Κυπέλλου [έναντι της ΑΕΚ στο γήπεδο της Πάτρας, 2012].

Για όλα όσα μοιραστήκαμε σε προπονήσεις και αγώνες και που -μέσα απο τον ΠΑΟΚ- γνώρισα και ενθουσιάστηκα με το Handball νιώθω μεγάλη ευγνωμοσύνη .. Είναι στιγμές που θα τις θυμάμαι έντονα !

p.s. η Δευτέρα [6/10] είναι μέρα αφιερωμένη στον σχολικό αθλητισμό, ελάτε να δώσουμε τέτοιες ευκαιρίες στα παιδιά για όμορφες και δυνατές συγκινήσεις μέσω του αθλητισμού.

– Γιε μου η μάχη είναι ανάμεσα σε 2 “λύκους” μέσα μας.

Ο ένας είναι ο Κακός .. είναι ο θυμός, ο φθόνος, η ζήλια, η θλίψη, η τύψη, η αλαζονεία, η αυτολύπηση, η ενοχή, η κατωτερότητα, η ψευτιά, η ψεύτικη υπερηφάνεια, η υπεροχή και ο εγωισμός.

Ο άλλος είναι ο Καλός .. είναι η χαρά, η ειρήνη, η αγάπη, η ελπίδα, η γαλήνη, η ταπεινοφροσύνη, η καλοσύνη, η φιλανθρωπία, η συμπόνοια, η γενναιοδωρία, η αλήθεια, η ευσπλαχνία και η πίστη.

Ο εγγονός το σκέφτηκε ένα λεπτό και έπειτα ρώτησε τον παππού του: “Ποιος λύκος νικά;”

“Αυτός που τροφοδοτείς”, του απάντησε ο παππούς του.

Έχεις αναρωτηθεί για τη δική σου εσωτερική μάχη, ποιον λύκο τροφοδοτείς συνειδητά ή ασυνείδητα; Ποιον από αυτούς φέρνεις μαζί σου και σε επηρεάζει στον αγωνιστικό χώρο;

Για να καταλάβεις τον αθλητή σου χρειάζεται πρώτα να καταλάβεις τον εαυτό σου. Να δεις τις σκέψεις που σε επηρεάζουν θετικά ή αρνητικά, που σου κάνουν σαμποτάζ, τις προσδοκίες που έχεις για την ομάδα σου για αυτή την αγωνιστική σεζόν, τα συναισθήματα που νιώθεις σε σχέση με αυτά. Να γίνεις ο παρατηρητής του εαυτού σου. Πόσα συναισθηματικά βάρη κουβαλάς από τον έξω κόσμο στον γηπεδικό σου κόσμο; Έχεις αναλογιστεί ότι οι σκέψεις επηρεάζουν άμεσα το πώς νιώθεις και συμπεριφέρεσαι; Σύμφωνα με τον Νευρογλωσσικό Προγραμματισμό [Neuro Linguistic Programming-NLP] πίεση και στρες δεν μας δημιουργούν οι καταστάσεις καθ’ αυτές αλλά ο τρόπος που ερμηνεύουμε αυτές τις καταστάσεις. Για παράδειγμα, αν σκεφτώ -κατά τη διάρκεια του αγώνα που η ομάδα μου είναι πίσω στη βαθμολογία- ότι θα δεχθώ αρνητικά σχόλια για τις προπονητικές επιλογές μου ή την έκβαση του αγώνα από δικούς μου ή άλλους ανθρώπους μπορεί να πιεστώ ψυχολογικά, να θυμώσω πιο εύκολα, να δείξω τον εκνευρισμό μου σε κάποιο παίχτη ή στο διαιτητή. Αν έχεις εκπαιδευτεί σε κάποιες ψυχολογικές τεχνικές, εκείνη τη στιγμή μπορείς να τις εφαρμόσεις και να ελέγξεις αυτές τις αρνητικές σκέψεις και να τις μετατρέψεις σε πιο βοηθητικές για τη συνέχεια του αγώνα ή και της προπόνησης.

Ο προπονητής, ιδίως στις μικρές ηλικίες, έχει το ρόλο του παιδαγωγού. Κράτα στο μυαλό σου ωστόσο, ότι ένας καλός ‘δάσκαλος’ θα σου δείξει κάτι αλλά δεν θα σε κατευθύνει στο που να κοιτάξεις. Η ενσυναίσθηση, η χωρίς όρους αποδοχή και η γνησιότητα του ενδιαφέροντος [χαρακτηριστικά που είχε παρουσιάσει ο Carl Rogers στην προσωποκεντρική θεωρία του] είναι στοιχεία που ο κάθε αθλητής χρειάζεται για να ακολουθήσει όσα του προτείνεις. Η ενσυναίσθηση αφορά το να μπορώ να μπω στα παπούτσια του αθλητή μου, να τον ακούσω, να καταλάβω τι νιώθει. Το γνήσιο ενδιαφέρον σου ο αθλητής όχι μόνο θα το δει αλλά και θα το νιώσει. Ένας τρόπος για αυτό είναι να προτιμήσεις να κάνεις διάλογο με τον αθλητή ή τους αθλητές σου ακούγοντας τι έχουν να πούνε και παρουσιάζοντας και τη δική σου οπτική. Είναι σημαντικό να νιώθει ο αθλητής ότι τον υπολογίζουν ακόμα και όταν τα περισσότερα λεπτά είναι στον πάγκο.

Εφόσον αποκτάς επίγνωση του εαυτού σου μπορείς καλύτερα να καταλάβεις και να βοηθήσεις και τους αθλητές σου. Μέσα από αυτή τη διαδικασία ενισχύουμε τη Συναισθηματική νοημοσύνη τόσο του προπονητή όσο και του αθλητή. Τα πιο μεγάλα παιχνίδια γίνονται στις προπονήσεις για αυτό:

• Όπως γράφεις σχόλια για τους παίχτες ή τις τεχνικές που εφαρμόσατε στο τέλος της προπόνησης κράτα και κάποιες σημειώσεις για σενα. Πού έπιασες τον εαυτό σου να υψώνει τον τόνο της φωνής, να ενοχλείται από σχόλια αθλητών άλλων ατόμων, που ένιωθες χαρούμενος. Όλα αυτά έχουν σαν στόχο να λειτουργείς πιο ενσυνείδητα [mindfulness]

• Κράτα μια μικρή λίστα σημειώνοντας 2-3 πράγματα που σε κάνουν, στο τέλος της ημέρας, να νιώθεις ευγνωμοσύνη

Και ενώ συζητάμε και δίνουμε έμφαση στην ψυχολογία των αθλητών παραβλέπουμε ή μειώνουμε τη σημασία της ψυχολογίας των προπονητών [και των βοηθών τους-τεχνικό team]. Πράγματι είναι σημαντική όχι μόνο η ψυχολογική εκπαίδευση αλλά και ο χρόνος που θα δοθεί σε προπονητή-τεχνικό team, σε μια συστηματική βάση, να μοιραστούν με τον ψυχολόγο εμπειρίες, σκέψεις, συναισθήματα και εναλλακτικούς τρόπους διαχείρισης των αρνητικών σκέψεων και αποφόρτισης.

Ένας καλός προπονητής μιλά, σχολιάζει, εξηγεί ..

Ένας προπονητής που διαφοροποιείται από όλους τους άλλους ΕΜΠΝΕΕΙ ..

Ευφροσύνη Μήτσιου

Ψυχολόγος

Εξειδίκευση στη Μη Κατευθυντική Εμψύχωση Ομάδων

Άρθρο μου που δημοσιεύθηκε στο coachbasketball.gr στις 27.6.2013

foto via apexslm.com

Σε κλίμα τελικού Κυπέλλου στο ποδόσφαιρο ανάμεσα σε Παναθηναϊκό και ΠΑΟΚ ..

Όταν μπορείς να απομακρυνθείς από τα [υποτιθέμενα] επεισόδια που γίνονται πριν τον αγώνα, την έντονη κόντρα των φιλάθλων των δύο ομάδων, τα στοιχήματα για το αποτέλεσμα μπορείς να δεις και την άλλη πλευρά του παιχνιδιού.

Σε αυτή την άλλη πλευρά του παιχνιδιού βλέπεις και τις σημαντικές στιγμές που δεν είναι μόνο τα γκολ ή οι καλύτερες φάσεις του αγώνα αλλά οι πιο βοηθτικές συμπεριφορές, αυτές που ξεχωρίζουν είτε αθλητών είτε προπονητών είτε ΄λλων παραγόντων ή φιλάθλων.

Και στο συγκεκριμένο αγώνα βλέπεις προπονητές που κάνουν τη διαφορά..

Σημασία έχει τι πρότυπο γίνεσαι για τον αθλητή σου και πώς τον βοηθάς να δομηθεί ο χαρακτήρας του.

.Ο Γιάννης Αναστασίου, προπονητής του Παναθηναϊκού, μετά το τέλος του αγώνα προτρέπει τους παίχτες του να δώσουν συγχαρητήρια τόσο στους παίχτες της ομάδας του ΠΑΟΚ όσο και στους φιλάθλους του ΠΑΟΚ στην εξέδρα.

Γιατί ξέρεις στον αθλητισμό είναι σημαντικό πρώτα να χτίσεις χαρακτήρες και έπειτα [πρωτ]αθλητές !

Και ο χαρακτήρας ενός αθλητή ή ενός ατόμου γενικότερα φαίνεται όχι όταν έχει ηττηθεί αλλά όταν έχει κερδίσει έναν αγώνα.. τι κάνει, πώς πανηγυρίζει, πώς συμπεριφέρεται προς τους παίχτες της άλλης ομάδας.

foto via sportdog.gr

Είναι η στιγμή που έχει σφυρίξει ο διαιτητής τη λήξη του αγώνα στον τελικό του Πρωταθλήματος Ποδοσφαίρου Κ15 ανάμεσα στον Ολυμπιακό και στον ΠΑΟΚ που διεξήχθη στο Αγρίνιο, με νικητή τον Ολυμπιακό.

Ο ποδοσφαιριστής του ΠΑΟΚ Κωνσταντίνος Χατζηδίμπας στεναχωρημένος σκύβει στο γήπεδο και κλαίει .. παίρνοντας όμως μια πολύ σημαντική αγκαλιά υποστήριξης από τον συναθλητή του και τερματοφύλακα του Ολυμπιακού Δημήτρη Σκαφίδα που ήρθε αμέσως κοντά του.

Και είναι αυτές οι στιγμές στον αθλητισμό που βλέπουμε ότι οι χαρές και οι λύπες δεν έχουν χρώματα. Στον αθλητισμό δεν έχει [ή δεν χρειάζεται να έχει] τόσο σημασία η νίκη και η ήττα αλλά το πώς χτίζονται οι χαρακτήρες των παιδιών.

Έτσι για να σκεφτόμαστε εμείς οι μεγαλύτεροι που χάνεται αυτή η ουσία στη συνέχεια και αντί για παιχνίδι βλέπουμε αθλητικό ‘πόλεμο’..;;

foto via gazzetta.gr

Βιωματικό σεμινάριο στο τμήμα Προπονητών του ΙΕΚ ΑΚΜΗ

27/1/2013

Σήμερα ήμουν καλεσμένη στα ΙΕΚ ΑΚΜΗ, τους οποίους και ευχαριστώ για την πρόσκληση τους, για ένα εισαγωγικό σεμινάριο στο τμήμα Προπονητών με θέμα

«Ψυχολογική προπόνηση προπονητών. Πώς να κατανοούμε, να επικοινωνούμε και να υποστηρίζουμε καλύτερα τους αθλητές μας»

Η ομιλία είχε βιωματικό χαρακτήρα και αφορούσε κυρίως τον τρόπο προσέγγισης και κατανόησης των αθλητών παιδικής και εφηβικής ηλικίας με στοιχεία Ψυχολογικής προπόνησης όπως οραματισμό, μέθοδοι χαλάρωσης, διαχείριση σκέψεων NLP [ιδίως αρνητικών], κινητοποίηση/ενεργοποίηση του αθλητή και επικοινωνία. Βασικό στοιχείο ήταν να γνωρίσουμε καλύτερα τον εαυτό μας ως προπονητές [αυτεπίγνωση – self awareness] για να καταλάβουμε καλύτερα τους αθλητές μας.

Χαίρομαι πολύ όταν νέα παιδιά που προορίζονται να γίνουν οι αυριανοί προπονητές -και κάποιοι από αυτούς είναι ήδη προπονητές είτε σε ομαδικά είτε ατομικά αθλήματα – ενδιαφέρονται για τη βελτίωση τόσο τη δική τους όσο και των αθλητών τους δίνοντας χώρο και σπουδαιότητα πέρα από τα τεχνικοτακτικά κομμάτια και στην Ψυχολογική Προπόνηση [mental training].

Ας θυμόμαστε ότι τα μεγαλύτερα εμπόδια είναι αυτά που βάζουμε εμείς στον εαυτό μας για παράδειγμα, πολλές αρνητικές σκέψεις, φόβο αποτυχίας,τελειομανία, αυξημένες προσδοκίες, δυσκολία να συγκεντρωθούμε στην προπόνηση ή στον αγώνα ή δυσκολία να διαχειριστούμε και να ελέγξουμε τα συναισθήματα μας. Επειδή αυτά επηρεάζουν άμεσα την αθλητική μας απόδοση είναι σημαντικό και βοηθητικό παράλληλα με τη σωματική να γίνεται και η ψυχολογική προπόνηση. Άλλωστε, όπως επισημαίνεται και σε αρκετές έρευνες οι ψυχολογικοί παράγοντες είναι αυτοί που θα διαφοροποιούν τις πολύ καλές επιδόσεις [για θέσεις μεταλλίων] των κορυφαίων αθλητών.

Στα μαχητικά αθλήματα αυτό που χρειάζεται να αναπτύξεις και να ενισχύσεις ως αθλητής/αθλήτρια μέσα από την Ψυχολογική προπόνηση είναι η ψυχική ανθεκτικότητα [mental toughness], να μπορείς δηλαδή να αντέχεις την ψυχολογική πίεση, την ένταση και τη δυσφορία και να συνεχίζεις να μάχεσαι και να προσπαθείς παρά τα εμπόδια που παρουσιάζονται.

Στην ουσία η ψυχική ανθεκτικότητα σε βοηθά να είσαι πιο συγκεντρωμένος, πιο αποφασισμένος, να δεσμεύεσαι στο στόχο που έχεις βάλει, να πιστεύεις περισσότερο στον εαυτό σου [αυτοπεποίθηση, αυτο-αποτελεσματικότητα] και να διατηρείς τον αυτοέλεγχο σου σε στιγμές πίεσης, άγχους, έντασης ή εκνευρισμού σε σχέση με τους αντιπάλους σου. Να μπορείς, επίσης, να διαχειρίζεσαι και να επανέρχεσαι στην αγωνιστική δράση μετά από ενδεχόμενους τραυματισμούς.

Η ψυχική ανθεκτικότητα αναπτύσσεται και ενισχύεται στην Ψυχολογική προπόνηση με τεχνικές όπως,

• Ο οραματισμός (visualization) [φαντάσου με όλες σου τις αισθήσεις την καλύτερη εμφάνιση σου στον αγώνα και παρατήρησε τι γίνεται γύρω σου, τον κόσμο, τους ήχους, τα βλέμματα, τα σχόλια, το σώμα σου πώς νιώθει, τον αντίπαλο]

• Η νοερή εξάσκηση [η προπόνηση στο μυαλό σου όλων όσων έχεις δουλέψει είτε σωματικά είτε ψυχολογικά για παράδειγμα, να επαναλαμβάνεις στο μυαλό σου τις κινήσεις μιας συγκεκριμένης αμυντικής ή επιθετικής τεχνικής χωρίς να χρησιμοποιείς καθόλου το σώμα σου]

• Ο αυτοδιάλογος (self-talk) [πώς μιλάς και τι λες στον εαυτό σου κατά τη διάρκεια της προπόνησης, του αγώνα αλλά και εξωαγωνιστικά στην καθημερινότητα σου – για παράδειγμα, «κράτα απόσταση από τον αντίπαλο», «χτύπα τώρα», «παίξε δυνατά», «δώσε τον καλύτερο σου εαυτό»]

• Η χαλάρωση [πως βοηθάς τον εαυτό σου να ηρεμήσει από αρνητικές σκέψεις ή σωματική καταπόνηση με σωστές αναπνοές ή σταδιακή νευρομυική χαλάρωση]

Τη μεγαλύτερη δύναμη την έχουμε μέσα μας .. συνεπώς τα καλύτερα δεν έρχονται, εμείς τα φέρνουμε !

Άρθρο μου στο womeninbattles.blogspot.gr – 5/11/2013

Δεξιότητες ζωής. Κρατήστε το ως τον πιο σημαντικό λόγο που περικλείει και αρκετά από αυτά που ακολουθούν. Μέσα από τη συμμετοχή στον αθλητισμό τα παιδιά μαθαίνουν και εξασκούν δεξιότητες ζωής τις οποίες μπορούν να μεταφέρουν και σε άλλα πλαίσια εκτός γηπέδου όπως, το σχολείο [για αυτό και ονομάζονται δεξιότητες ζωής]. Συνεπώς,είναι πρωταρχικό μέλημα των προπονητών που αποτελούν και πρότυπο για τα παιδιά να παρέχουν ένα ασφαλές και υποστηρικτικό περιβάλλον μάθησης αυτών. Οι δεξιότητες ζωής ενισχύονται και εξασκούνται επίσης και μέσω της ψυχολογικής προπόνησης [mental training].

• Διασκέδαση

Το πρώτο και πιο σημαντικό είναι ότι η συμμετοχή στον αθλητισμό αποτελεί για το παιδί πηγή ευχαρίστησης, διασκέδασης και εκτόνωσης. Όταν το παιδί θα πάψει να διασκεδάζει θα σταματήσει και τον αθλητισμό.

• Δόμηση χαρακτήρα – διαχείριση ματαίωσης

Ο αθλητικός χώρος προσφέρει ευκαιρίες και εμπειρίες στο παιδί που δομούν και επηρεάζουν το χαρακτήρα του, την αυτο-εικόνα του, την αυτοεκτίμηση του. Μέσα από το ομαδικό παιχνίδι το παιδί μαθαίνει τη ματαίωση, δηλαδή ότι δεν μπορεί [να απαιτεί] συνέχεια να νικά αλλά μαθαίνει ότι και η ήττα είναι μέρος του παιχνιδιού. Κατ’ επέκταση μαθαίνει τρόπους να τη διαχειρίζεται μέσα από τη διαφορετική αντιμετώπιση και νοηματοδότηση της νίκης και της ήττας.

• Στόχοι

Το παιδί μαθαίνει να βάζει στόχους, να ξέρει τι πραγματικά θέλει και πώς μπορεί να το καταφέρει, να παρακολουθεί την πορεία του και να τη ρυθμίζει ή να την τροποποιεί προς τον επιθυμητό στόχο όταν βλέπει να παρεκκλίνει. Στόχος σημαίνει δέσμευση σε αυτό που θέλω. Παράδειγμα ενός απλού στόχου είναι η συνέπεια του παιδιού στην ώρα της προπόνησης που για να γίνει μαθαίνει να προγραμματίζει το σχολικό του διάβασμα [δεξιότητα ζωής].

• Επικοινωνία – Σύναψη φιλικών σχέσεων – Κοινωνικοποίηση

Ο αθλητικός χώρος είναι ιδιαίτερα βοηθητικός για να έρχεται το παιδί σε επαφή με άλλα παιδιά, να μάθει να παίρνει πρωτοβουλίες, να εξασκεί τις επικοινωνιακές του δεξιότητες και μέσα από την ανατροφοδότηση να βελτιώνει κάποια επικοινωνιακά κενά

• Συνεργασία – Ομαδικότητα

Το παιδί μαθαίνει να μοιράζεται, να συνεργάζεται με τα υπόλοιπα παιδιά για ένα ωραίο αποτέλεσμα, δεν είναι μόνο ένας αυτός που θα κάνει τη διαφορά – αυτό δίνει ικανοποίηση στο παιδί και ενισχύει έμμεσα και την δική του αίσθηση ότι μπορεί και είναι σημαντικό για την ομάδα του.

• Καλύτερη σχέση γονέα – παιδιού

Η μεταφορά του παιδιού στις προπονήσεις, η συζήτηση στο αυτοκίνητο ή στο σπίτι για τις εμπειρίες που θέλει το παιδί να μοιραστεί από εκεί καθώς και η από κοινού εξάσκηση των δεξιοτήτων ζωής που μαθαίνει στον αθλητικό χώρο ενισχύει το δεσμό γονέα-παιδιού. Αυτό είναι εφικτό όταν ο στόχος των γονέων είναι κοινός με αυτόν του παιδιού δηλαδή η διασκέδαση του παιδιού και για να γίνει αυτό χρειάζεται οι γονείς να τροποποιήσουν τις δικές τους προσδοκίες για την πορεία του παιδιού στο άθλημα του.

• Ενίσχυση δεξιοτήτων των γονέων

Οφέλη από τη συμμετοχή του παιδιού σε μια ομάδα έχουν και οι ίδιοι οι γονείς καθώς έρχονται σε επαφή με άλλους γονείς κατά τη διάρκεια των προπονήσεων, συζητάνε, νιώθουν ότι ανήκουν στην ίδια ‘αθλητική οικογένεια’, κάνουν φίλους και μοιράζονται σκέψεις, συναισθήματα, εμπειρίες. Συνεπώς, έξω από το γήπεδο εξασκούν [ή αποκτούν] τις ίδιες δεξιότητες με το παιδί τους.

• Καλή φυσική κατάσταση [οπτικοκινητικό συντονισμό, αντοχή] και Υγιεινές διατροφικές συνήθειες

Η άθληση του παιδιού σε συνδυασμό με μια καλή διατροφή δομεί ένα πιο γερό οργανισμό περιορίζοντας τις πιθανότητες παιδικής παχυσαρκίας.

foto via coachbasketball.gr

Μόλις είχα αποδεχθεί την πρόσκληση του κ. Ιάκωβου Πετσούλα [Μέλους του Δ.Σ.ΣΕΓΑΣ και Προέδρου του Γ.Σ. Δεσκάτης] να παρέχω ψυχολογική υποστήριξη στουςαθλητές.

Παρενθετικά, το sport camp της προετοιμασίας της Εθνικής Ομάδας στίβου έγινεστη Δεσκάτη 30 Ιουνίου-6 Ιουλίου 2013 ενόψει 2 διοργανώσεων α) για το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Παίδων-Κορασίδων στο Ντόνετσκ της Ουκρανίας που θα γίνει στις 10-14 Ιουλίου 2013 και β) για το Ολυμπιακό Φεστιβάλ Νεότητας στην Ουτρέχτη της Ολλανδίας που θα γίνει στις 13-20 Ιουλίου 2013.

Ξεκίνησα από Θεσσαλονίκη, πέρασα απο την πόλη των Γρεβενών και έφτασα στον προορισμό μου τη Δεσκάτη. Εκεί με υποδέχθηκαν θερμά ο κ. Πετσούλας και οι προπονητές των αθλητών με τους οποίους συζητήσαμε για τον αθλητισμό και τη σημασία της ψυχολογίας στους αθλητές και στους προπονητές.

Μετά το μεσημεριανό φαγητό και την ξεκούραση βρεθήκαμε στο γήπεδο, πουυπήρχε και φυσιοθεραπευτής, και παρακολούθησα την προπόνηση των παιδιών. Στη συνέχεια ακολούθησε η συνάντηση η οποία είχε βιωματικό χαρακτήρα καθώς είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε, να γνωριστούμε και να ανταλλάξουμε απόψεις και εμπειρίες με τους προπονητές και τους αθλητές. Συζητήσαμε για την πίεση [τοάγχος] πριν, κατά τη διάρκεια ή μετά τον αγώνα, πώς μπορούμε να τηναναγνωρίσουμε και πώς μπορούμε να τη διαχειριστούμε. Οι αθλητές και οι προπονητές μοιράστηκαν στιγμές πίεσης από τη δική τους αθλητική ζωή. Αυτό βοήθησε, όπως είπαν τα παιδιά στο τέλος της συζήτησης, να δούνε ότι το άγχος δεν είναι από μόνο του αρνητικό αλλά ο τρόπος που σκέφτονται και αντιδράνε σε αυτό το κάνει αρνητικό.

Την επόμενη μέρα, από νωρίς το πρωί, έγιναν ατομικές συναντήσεις δηλαδήσυνάντησα τον κάθε αθλητή ξεχωριστά και μιλήσαμε πιο συγκεκριμένα για την πίεση-άγχος, πώς τη βιώνει, τους παράγοντες που δημιουργούν πίεση, πώς τον επηρεάζει και πώς μπορεί να το διαχειριστεί. Κάποιες τεχνικές όπως ο οραματισμός[visualization], η χαλάρωση και η διαχείριση αρνητικών σκέψεων [NLP] προσαρμόστηκαν στις ανάγκες του κάθε αθλητή και έγινε και πρακτική εφαρμογή τους. Ήταν ενδιαφέρον που οι περισσότεροι αθλητές θυμόταν πληροφορίες από τη χθεσινή βιωματική μας συνάντηση και είχαν ξεκινήσει να τις εφαρμόζουν.

Ολοκληρώνοντας την παραμονή μου εκεί είχα την ευκαιρία να δω την προπόνηση των παιδιών στο γυμναστήριο «Εν δράσει» της περιοχής και να ευχαριστήσω παράλληλα και τον υπεύθυνο του τον κ. Δημήτρη Καραστέργιο για το φωτογραφικό υλικό που μου έστειλε και μπορείτε να δείτε.

Μια τεχνική είναι βοηθητική όταν αυτός στον οποίο απευθύνεται έχει τη θέληση και το ενδιαφέρον να την αξιοποιήσει.

Για αυτό με την ολοκλήρωση του sport camp θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά για αυτή την ωραία πρωτοβουλία τον κ. Πετσούλα και τους ανθρώπους του ΣΕΓΑΣ[Σύνδεσμος Ελληνικών Γυμναστικών Αθλητικών Σωματείων], τους προπονητές και τους αθλητές για το ενδιαφέρον τους, τη διάθεση τους και την ενεργή συμμετοχή τους στην ψυχολογική προπόνηση-προετοιμασία.

Ονομαστικά

τους προπονητές

• Φανή Κυρκοπούλου [Αίολος Μακεδονίας Γ.Ε.Π.Θ.]

• Ιωσήφ Παρασκευόπουλος [Σέρρες 93]

• Λάμπρος Ρουκάς [Γ.Σ. Δεσκάτης]

• Ανδρέας Τουμπέκης [Γ.Σ. Νίκη Βύρωνα]

• Παναγιώτης Χαραμής [Α.Ο. Παλαιό Φάληρο]

και τους αθλητές

• Ραφαηλία Γρηγοριάδου [Σφυροβολία, Αίολος Μακεδονίας Γ.Ε.Π.Θ.]

• Ευθυμία Καραστογιάννη [Σφυροβολία, Αίολος Μακεδονίας Γ.Ε.Π.Θ.]

• Γιώργος Κίλογλου [800m, Σέρρες 93]

• Χρήστος Κοτίτσας [800m, Γ.Σ. Δεσκάτης]

• Δημήτρης Λεβαντινός [400m εμπόδια, Γ.Σ. Ηλιούπολης]

• Θεμιστοκλής-Ευάγγελος Μιλάς [2000m στιπλ, Γ.Σ. Νίκη Βύρωνα]

• Ιωάννης Μπέϊκος [Σφυροβολία, Αίολος Μακεδονίας Γ.Ε.Π.Θ.]

• Βαγγέλης Μυλωνάς [1500m, Α.Ο. Παλαιό Φάληρο]

• Ανέστης Παπούλιας [3000m, Πανιώνιος Γ.Σ.Σ.]

“Οι αθλητές των ρίψεων και οι δρομείς εμποδίων, ημιαντοχής και αντοχής που συμμετείχαν προετοιμάσθηκαν κατάλληλα και έμειναν ικανοποιημένοι από την φιλοξενία..Οι καιρικές συνθήκες ήταν ιδανικές και σε συνδυασμό με την παρεχόμενη φυσιοθεραπευτική υποστήριξη, τη χρήση του γυμναστήριου και την ψυχολογική υποστήριξη από την ειδικευμένη ψυχολόγο κ. Ευφροσύνη Μήτσιου, συνέβαλαν σε μία άρτια προετοιμασία..”

Τη συνέχεια του δελτίου τύπου και την ευχαριστήριας επιστολής των προπονητώνμπορείτε να διαβάσετε εδώ

Καλή επιτυχία στην Εθνική Ομάδα! Να χαρείτε την κάθε σας προσπάθεια !

Μπορείτε να δείτε και απευθείας το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Παίδων-Κορασίδων πατώντας σε αυτό το σύνδεσμο http://www.linkupvideos.com/the-8th-iaaf-world-youth-championships-2013-live-stream-donetsk-ukraine-video_ce750b5e9.html

Σημείωση: Η τελευταία φωτογραφία είναι από τον ποταμό Βενέτικο στα Γρεβενά [μια απο τις ομορφιές αυτού του τόπου].. σε μια μικρή στάση που έκανα επιστρέφοντας για Θεσσαλονίκη.