Έχεις παρατηρήσει πως σε κάνουν να νιώθεις;
Όχι οι πεταχτές αλλά εκείνες οι σφιχτές..
που χάνεσαι σε αυτές και ξεχνάς προσωρινά τα πάντα..
που είναι δυνατές για να σου δώσουν δύναμη να συνεχίσεις..
που είναι τόσο πολύτιμες για να σε βοηθήσουν να κολλήσεις κάθε ραγισμένο κομμάτι μέσα σου..
που είναι τόσο απελευθερωτικές για να ξεφεύγεις απο αρνητικές σκέψεις..
“που είναι σαν να κουμπώνεις“..
που είναι τόσο γεμάτες για να νιώθεις ευγνώμων που είσαι μέσα σε αυτές και για αυτά που ζεις.

Δεν είναι τυχαίο που στο αγκαλιάζω υπάρχει το ΖΩ !!

χαίρομαι όμως που έκανες δώρο στον εαυτό σου μερικά λεπτά φροντίδας..

προπόνησες το μυαλό σου,

ξύπνησες το σώμα σου,

πήρες αυτά τα λεπτά για σενα χωρίς να τα αφιερώνεις συνεχώς στους άλλους,

ενεργοποίησες τους μύες του προσώπου με εκφράσεις απορίας,έκπληξης,ανακάλυψης καθώς διάβαζες το κουίζ

και ίσως γέλασες γιατί το βρήκες εύκολο οπότε σου έδωσες και λίγη σεροτονίνη!

να λες τη γνώμη σου ακόμη και αν δεν συμφωνήσουν οι άλλοι και να ζεις τη ζωή σου έτσι όπως θέλεις εσύ.. και όχι όπως θέλουν οι άλλοι.
Να θυμάσαι οτι οι άλλοι μπορεί να σε κριτικάρουν και να μιλάνε αρνητικά για σενα όχι για αυτά που κάνεις διαφορετικά ..
αλλά γιατί δεν έχουν αυτοί το θάρρος να ζήσουν όπως εσύ !

Τι περιμένεις.. αν όχι τώρα..πότε;;!

Τι είναι το Mental Training

Η προπόνηση του μυαλού [mental training] βοηθά στη μεγιστοποίηση της απόδοσης του αθλητή [peak performance] προσπερνώντας τα νοητικά εμπόδια που μπορεί να είναι οι αρνητικές σκέψεις, ο φόβος αποτυχίας, οι αυξημένες προσδοκίες, η δυσκολία συναισθηματικού ελέγχου ή η δυσκολία συγκέντρωσης.

Το Mental Training έρχεται να συμπληρώσει και να λειτουργήσει συνεργατικά με το Physical Training με στόχο την παράλληλη ανάπτυξη σωματικών και ψυχολογικών δεξιοτήτων, ιδίως από μικρές ηλικίες. Μέσα από αυτή την διαδικασία οι αθλητές παράλληλα με τη μεγιστοποίηση της αθλητικής απόδοσης αναπτύσσουν συναισθηματική νοημοσύνη [Emotional Intelligenceή EQ, D. Goleman] και δεξιότητες ζωής [life skills].Το Mental Training αφορά όχι μόνο τους αθλητές αλλά επίσης το προπονητικό team και τους γονείς.

Το Mental Training δεν είναι μόνο για..

• αθλητές που αντιμετωπίζουν δυσκολίες
• αθλητές – ελίτ /υψηλού επιπέδου
• να ‘σβήσουμε’ μαγικά και γρήγορα ένα έντονο «πρόβλημα»

Σύμφωνα με έρευνες [Cox, 2002] τα παιδιά συμμετέχουν στον αθλητισμό γιατί περνάνε καλά, τους δίνει ευχαρίστηση. Όταν η ευχαρίστηση σταματά, σταματάνε και τον αθλητισμό; Και με τι συνδέεται αυτή η έλλειψη ικανοποίησης;

Φαντάσου τη σκηνή μετά τον αγώνα: «Ο μπαμπάς λέει: ‘δεν πειράζει, θα μπορούσες και καλύτερα, πάμε γερά για τον επόμενο αγώνα’. Αλλά δεν με κοιτά στα μάτια, στο αυτοκίνητο δεν μιλά».

Φαντάσου τώρα αυτή η σκηνή μετά τον αγώνα: «Ο μπαμπάς και η μαμά χαμογελάνε και χειροκροτάνε όταν βγαίνουμε από το γήπεδο. Με αγκαλιάζει ο μπαμπάς σφιχτά και μου λέει ‘μπράβο παιχταρά μου, είμαι πολύ περήφανος για σενα!’».

Τι ρόλο παίζουν οι προσδοκίες

Αρκετές φορές άλλα λέμε, άλλα νιώθουμε και άλλα προσπαθούμε να δείξουμε τα παιδιά ωστόσο έχουν αρκετά αναπτυγμένες συναισθηματικές κεραίες και καταλαβαίνουν αυτές τις διαφορές. Μετά από ένα αποτέλεσμα ενός αγώνα [νίκη ή ήττα] έχεις σκεφτεί τη συμπεριφορά σου λεκτική και μη λεκτική προς το παιδί-αθλητή;

Αν όντως έχουμε το θάρρος να παραδεχθούμε -πρώτα στον εαυτό μας-ότι η γλώσσα του σώματος μας στέλνει άλλα μηνύματα και ότι υπερβάλλουμε στις αντιδράσεις μας τότε θα μπορούμε να δούμε πιο καθαρά ότι σε αυτό συμβάλλουν οι προσδοκίες που έχουμε είτε για το παιδί-αθλητή είτε για τον εαυτό μας [όπως, ανεκπλήρωτα αθλητικά όνειρα]. Αυτές οι προσδοκίες δίνουν την αίσθηση στον αθλητή ενδεικτικά ότι «με αγαπάνε όταν νικάω» και συνδέονται με εμφάνιση άγχους, πίεσης, θυμού, χαμηλής αυτοεκτίμησης, υπερπροπόνησης [overtraining] ή εγκατάλειψης του αθλητισμού [dropout].

Ενδεικτικές προτάσεις για προπονητές [coaches]

1. Δώσε σημασία στην ψυχοσύνθεση του αθλητή και στις ατομικές διαφορές

• Μίλα στον αθλητή σου αναφέροντας τον όνομα του.
• Προτίμησε εκτός από τις ομαδικές συναντήσεις και την 1-1 ιδίως σε πιο κλειστούς αθλητές.
• Δώσε συγκεκριμένη ανατροφοδότηση [feedback] δηλαδή μπορείς να πεις «μπράβο για την ωραία πάσα που έκανες στο συμπαίχτη σου» και όχι απλά μπράβο.
• Χρησιμοποίησε την τεχνική σάντουιτς στην επικοινωνία σας δηλαδή για να βελτιώσει κάτι ο αθλητής σου φρόντισε να το φτιάξεις με την εξής αναλογία θετικό σχόλιο-αρνητικό που θέλεις να βελτιώσει-θετικό σχόλιο ενδεικτικά «μου αρέσει η ντρίμπλα σου ωστόσο δοκίμασε λίγο πιο χαμηλά [control dribble] τη στάση του σώματος σου, πιστεύω ότι θα βελτιωθείς ακόμη πιο πολύ»
• Δώσε σημασία στη γλώσσα του σώματος.

2. Καλλιέργησε την ενσυνείδητη [mindfulness] στάση σου    πώς; μπορείς να διαβάσεις σε αυτό το άρθρο πιο αναλυτικά http://www.coachbasketball.gr/2013/06/mindfulness-psixologia-proponiti.html

Ενδεικτικές προτάσεις για γονείς [parents]

1. Αναγνώρισε και απομόνωσε τις δικές σου προσδοκίες απο αυτές του παιδιού-αθλητή: μπορείς να κάνεις μια συζήτηση μαζί του για να ακούσεις τους δικούς του στόχους και προσδοκίες. Εφόσον έρχονται σε αντίθεση αναρωτήσου πόσο σε ενοχλεί και πώς μπορείς να κρατήσεις απόσταση χωρίς να τον πιέζειςνα ενστερνιστεί τις δικές σου.
2. Η συμπεριφορά σου κατά τη διάρκεια των προπονήσεων ή του αγώνα είναι παράδειγμα για τον αθλητή συνεπώς σκέψου τι μπορεί να μιμηθεί από σενα.
3. Για να ενισχύσεις την επικοινωνία σας και την παρακίνηση του για τον αθλητισμό είναι σημαντικό να αποφύγεις να κάνεις ερωτήσεις ή σχόλια για τον αγώνα ή τις προπονήσεις αμέσως μετά τη λήξη του μέσα στο αυτοκίνητο. Προτίμησε να τον ρωτήσεις τι καινούριο έμαθε, τι πιστεύει ότι βελτίωσε και τι ήταν αυτό που είχε σήμερα ο αγώνας που τον έκανε να περάσει καλά ή να το ευχαριστηθεί.

Speaking στα πλαίσια του 1ου Διεθνούς Σεμιναρίου Καλαθοσφαίρισης

CoachBasketball Μικρών Ηλικιών [8-10 ετών]

Τρίκαλα Απρίλιος 2015

Ας δούμε την εικόνα μέσα από τα μάτια του παιδιού-αθλητή.

Μετά τον αγώνα ..

«Ο μπαμπάς λέει: ‘δεν πειράζει, θα μπορούσες και καλύτερα, πάμε γερά για τον επόμενο αγώνα’. Αλλά δεν με κοιτά στα μάτια, στο αυτοκίνητο δεν μιλά, αλλάζει γρήγορα σταθμούς στο ράδιο και μετά στο σπίτι χάνεται πίσω από την εφημερίδα ή τον υπολογιστή. Καλά που μιλά και η μαμά και ας λέει άσχετα πράγματα».

«Ο μπαμπάς και η μαμά χαμογελάνε και χειροκροτάνεσυνέχεια όταν βγαίνουμε από το γήπεδο. Με αγκαλιάζει ο μπαμπάς σφιχτά και μου λέει ‘μπράβο παιχταρά μου, είμαι πολύ περήφανος για σενα’! Μετά με ρωτά τι θέλω να κάνουμε το απόγευμα – – με αφήνει να καθίσω περισσότερο έξω με τους φίλους ή βγαίνουμε για φαγητό ή μου δίνει χρήματα να αγοράσω ό,τι θέλω».

Έχεις σκεφτεί ποια έμμεσα μηνύματα στέλνουμε στο παιδί-αθλητή μας μετά από μια νίκη ή ήττα σε αγώνα; Τι πραγματικά λέμε και δεν λέμε πίσω από τις λέξεις και τι φανερώνει η γλώσσα του σώματος; Ξανακοίταξε τα λόγια του αθλητή λίγο πριν και σκέψου αν έχεις συμπεριφερθεί έτσι κάποια στιγμή μετά από αγώνα ή προπόνηση. Κατά ένα μεγάλο μέρος αυτή η συμπεριφοράμας που μπορεί να φτάνει και σε υπερβολές συνδέεται και επηρεάζεται από τις προσδοκίες που έχουμε για το παιδί μας και ίσως και για τον εαυτό μας [όπως, ανεκπλήρωτα αθλητικά όνειρα].

«Και αν δε κερδίσω στον αγώνα .. θα συνεχίσεις να με αγαπάς;» είναι μια φράση που έχω ακούσει από αθλητές, ίσως να την έχεις ακούσει και εσύ από το παιδί-αθλητή σου ή να σου τη λέει ‘σιωπηλά’ με τη συμπεριφορά του.

Πώς να είσαι πιο αποτελεσματικός γονέας για το παιδί-αθλητή σου

Τα παιδιά έχουν ανάγκη αποδοχής ιδίως όταν συμμετέχουν στον αθλητισμό.

Είναι βοηθητικό να ..

• Διαχωρίζεις τις δικές σου προσδοκίες απο αυτές του παιδιού-αθλητή: ρώτησε τον αθλητή ποιος είναι ο δικός του λόγος συμμετοχής και ο στόχος του. Αν πιάνεις τον εαυτό σου να ενοχλείται που αυτά δεν ταυτίζονται με τα δικά σου ψάξε λίγο περισσότερο μέσα σου να βρεις για ποιο λόγο επιμένεις να δει το παιδί-αθλητής σου τη συμμετοχή του μέσα από τα δικά σου μάτια.
• Είσαι καλός ακροατής και υποστηρικτής του παιδιού-αθλητή:άκου τα συναισθήματα του μετά τον αγώναχωρίς να προσπαθείς να μειώσεις τη δυσφορία του για το αποτέλεσμα με φράσεις όπως «δεν έγινε και τίποτα, ένας αγώνας ήταν» ή «πήγες πολύ καλά, ήσουν πολύ καλός». Καθώς οι λέξεις είναι σημαντικές, σύμφωνα με το NLP [Νευρογλωσσικό Προγραμματισμό], μπορείς να επιλέξεις φράσεις όπως «Χαίρομαι για την προσπάθεια σου» ή «Καταλαβαίνω ότι σε στεναχώρησε, πες μου πώς το ένιωσες». Είναι προτιμότερο να είσαι ειλικρινής καθώς το παιδί γνωρίζει καλά πώς τα πήγε και να ακούς τι έχει να σου πει χωρίς να βιάζεσαι να απαντήσεις.
• Να θυμάσαι οτι το παιδί-αθλητής δεν είναι η απόδοση του: δείξε στο παιδί αγάπη χωρίς όρους [unconditionallove] τόσο με λόγια όσο και με τη γλώσσα του σώματος ώστε να νιώθει αποδοχή και να ενισχύεται η αυτοεκτίμηση του και όχι αγάπη με ανταλλάγματα [όπως, ‘τώρα που κέρδισες έχει δώρο’ ή θετικά σχόλια μόνο μετά από νίκη].
• Περάσεις το μήνυμα ότι η ήττα είναι μια ευκαιρία να μάθει καλύτερα τον εαυτό του και να βελτιωθεί:Αν δεν υπήρχε ήττα η νίκη δεν θα είχε την ίδια γλύκα.
• Χειροκροτάς όλη την ομάδα όχι μόνο το δικό σου παιδί-αθλητή

Αποφεύγεις να ..

• Φωνάζεις και να δίνεις οδηγίες κατά τη διάρκεια του αγώνα ή της προπόνησης: Το παιδί χρειάζεται το γονέα του, κράτα αυτό το ρόλο, άλλωστε προπονητή έχει. Οι οδηγίες εμποδίζουν παρά βοηθάνε τον αθλητή καθώς τον αποσυντονίζουν, τον μπερδεύουν ιδίως όταν έρχονται σε αντίθεση με όσα έχει προτείνει ο προπονητής και επηρεάζουν αρνητικά την αυτοπεποίθηση του.
• Συγκρίνεις το παιδί-αθλητή σου με άλλους αθλητές
• Συζητάς με λεπτομέρειες και να κάνειςκριτική αμέσως μετά τον αγώνα: μετά τον αγώνα είναι η πιο ακατάλληλη στιγμή για συζήτηση καθώς η ένταση είναι ακόμη σε υψηλά επίπεδα. Άφησε τον αθλητή να σου μιλήσει για τον αγώνα όταν εκείνος το επιθυμεί. Οι αθλητές αναφέρουν ότι η πιο ενοχλητική στιγμή είναι αυτή μέσα στο αυτοκίνητο, μετά τον αγώνα, οδεύοντας προς το σπίτι που ο γονέας [συνήθως ο μπαμπάς, όπως αναφέρουν] αναλύει με κάθε λεπτομέρεια τις φάσεις του αγώνα και τα λάθη τους. Αξιοποίησε εκείνη την ώρα για άλλες κουβέντες και για ενίσχυση του δεσμού σας παρά για κριτική, το ρόλο αυτό τον έχει ο προπονητής και μην ξεχνάς ότι ο αθλητής είναι ο πρώτος που ξέρει τα λάθη του.

«It is easier to build up a child than to repair an adult .. Choose your words wisely»

“Θα έπρεπε να τα είχα καταφέρει να ελέγξω το υπερφαγικό μου, είμαι τραγική-τραγικός”

“Δεν μπόρεσα να ακολουθήσω κατά γράμμα το πρόγραμμα διατροφής, είμαι αποτυχημένος-αποτυχημένη”

“Δεν ήμουν τόσο καλός-καλή όσο περίμεναν οι άλλοι, τους απογοήτευσα.. θα έπρεπε να είχα προσπαθήσει περισσότερο” 

“Δεν ήταν αρκετό αυτό που έκανα.. Δεν ήμουν αρκετά […]”

Σου θυμίζουν κάτι; Μήπως και εσύ αφήνεις αυτές τις σκέψεις να γίνονται η καθημερινή σου παρέα, ιδίως σε στιγμές που είσαι μόνος-μόνη;

Το όνομα της παρέας αυτής .. τελειομανία !
Η τελειομανία εμφανίζεται με 3 διαφορετικές εκδοχές [Hewitt, 2000]

• εσωτερικού προσανατολισμού = έχουμε υψηλές απαιτήσεις απο τον εαυτό μας – – συνδέεται με θλίψη, κατάθλιψη και νευρογενή ανορεξία
• εξωτερικού προσανατολισμού = έχουμε υψηλές απαιτήσεις απο τους άλλους να είναι τέλειοι – – συνδέεται με μειωμένη ικανοποίηση απο σχέσεις [ερωτικές σχέσεις, γάμος, σεξ] και θυμό
• κοινωνικού προσανατολισμού = έχουμε σκέψεις οτι οι οι άλλοι περιμένουν απο εμάς να είμαστε τέλειοι – – συνδέεται με άγχος, θλίψη, κατάθλιψη και διατροφικές διαταραχές

Άλλο η επιθυμία να είμαι πολύ καλός [mastery,excellence] και άλλο η τελειομανία [perfectionism]

Στην περίπτωση της επιθυμίας να είμαι πολύ καλός [mastery,excellence]  οι στόχοι είναι υψηλοί αλλά ρεαλιστικοί και νιώθουμε ικανοποιημένοι με τον εαυτό μας στο τέλος της προσπάθειας.

Αντίθετα, στην τελειομανία οι στόχοι είναι υπερβολικά υψηλοί και ακόμη και όταν τους καταφέρνουμε δεν είμαστε ικανοποιημένοι γιατί έχουμε την αίσθηση ότι θα έπρεπε να τα είχαμε πάει καλύτερα με αποτέλεσμα να επικρίνουμε αυστηρά τον εαυτό μας.

Προτάσεις για να βγεις από την παγίδα της τελειομανίας

1. Μάθε να ακούς και να απαντάς στην εσωτερική σου φωνή

Παρατήρησε σε ποιες περιπτώσεις έχεις τόσο μεγάλες προσδοκίες από τον εαυτό σου που σε μπλοκάρουν και τι είναι αυτό που σε κάνει να διατηρείς αυτή τη συμπεριφορά [ποιο είναι το κίνητρο]. Τι σου προσφέρει ή τι χάνεις; Η εσωτερική φωνή τι σχόλια σου ψιθυρίζει; Και εσύ τι της απαντάς; Μπορείς να τα σημειώσεις για να δεις το σαμποτάζ που γίνεται.

NLP map: “Δεν μπόρεσα να ακολουθήσω κατά γράμμα το πρόγραμμα διατροφής, είμαι αποτυχημένος-αποτυχημένη” μπορείς να το αλλάξεις λέγοντας “Έκανα το καλύτερο που μπορούσα, την επόμενη φορά θα τα πάω καλύτερα”

2. Δες με άλλη ματιά τα λάθη

Τα λάθη είναι ευκαιρία για μάθηση, καύσιμα για καλύτερη απόδοση και εξέλιξη και όχι στοιχεία για να κρίνεις τους άλλους ή τον εαυτό σου αρνητικά.

NLP map: Καθώς ο φόβος του λάθους ή του να μην είσαι τέλειος είναι έντονος στην τελειομανία κάνε κάποιες δοκιμές για να εξοικειωθείς με τη μη τελειότητα όπως, να αφήσεις ένα πίνακα στραβό στον τοίχο, να αργήσεις λίγο σε ένα ραντεβού σου, να βγεις με ένα ρούχο ελαφρώς λερωμένο, να τσεκάρεις ένα mail ή ένα άρθρο που θέλεις να στείλεις αντί για 4, 2 φορές και δες πώς νιώθεις.

3. Κάνε τα σημαντικά προτεραιότητα σου και τα ασήμαντα αγνόησε τα

Ξεσκαρτάρισε όλα αυτά που κάνεις στη ζωή σου γιατί ‘πρέπει’ [για ποιο λόγο άραγε ‘πρέπει’;] και βάλε προτεραιότητα σε αυτά που πράγματι είναι σημαντικά για σένα. Βάλε στόχους που μπορείς να τους καταφέρεις και νιώσε όμορφα σε όλη τη διαδικασία υλοποίησης τους. Η ευτυχία δεν είναι προορισμός, είναι να ζω τις εμπειρίες με όλες μου τις αισθήσεις όχι γιατί πρέπει αλλά γιατί θέλω. Αντιστάσου στο κυνήγι της χρονοταχύτητας, ψάχνοντας πιο είναι το επόμενο που πρέπει να καταφέρεις και ζήσε την κάθε στιγμή mindfulness, στο “εδώ και τώρα”.

4. Δώσε feedback στον εαυτό σου για την προσπάθεια του

Σε κάθε μικρή νίκη με τους φόβους σου ενίσχυσε τον εαυτό σου θετικά με διάφορους τρόπους όπως, να πεις κάτι όμορφο στον εαυτό σου [“χαίρομαι μαζί σου για αυτό που κάνεις”], να βγεις έξω με παρέα, να φροντίσεις τον εαυτό σου [περπάτημα, φυσική δραστηριότητα, μαζάζ, χαλάρωση, μουσική] ή απλά να χαμογελάσεις μπροστά στον καθρέφτη για όσα κάνεις για σενα.

Να θυμίζεις κάτι καθημερινά στον εαυτό σου .. αντί να προσπαθείς να είσαι τέλειος-τέλεια δοκίμασε να είσαι απλά αυθεντικός-αυθεντική.

“Ίσως εκεί που φοβάσαι να πας, να είναι όλα όσα ψάχνεις ..”

Πηγές

DiBartolo P.M., Frost, R.O., Dixon, A. & Almodovar, S. 2001. Can Cognitive Restructuring Reduce the Disruption Associated With Perfectionistic Concerns?. Behavior Therapy, 32, 167-184
Hewitt, P. 2000. Psychology works for perfectionism. Canadian Psychology Association. Ανασύρθηκε από www.cpa.ca

                                                                                                                      Άρθρο μου στο efood for thought

                                                                                                                                        Απρίλιος 2015